Paunawa:
---------------------------------------------------------------------------
Ang maikling kwentong ito ay hango sa totoong pangyayari.Walang inabusong Hayop at nilapastangang kalikasan habang binubuo ang kwentong ito. Kung nataong may hawig ang pangalan sa nabanggit na mga tauhan, ay halintulad din ito sa aksidenteng mataon na may kaparehas at kasinkulay ang ating mga puwet. Na kung ating susuriin ay hindi intensyon at malaking kasalanan, kung ibibintang pa ito sa may akda.
- taypongard
---------------------------------------------------------------------------
Bisperas nin eleksyon.Maripot ang kabanggihon, na piga uyunan man nin silensyong (igwang diit na ribok na) kalye sa bangkohlhon.Sarong kalye sa centro nin Virac.Tagahan nin 80%housewives.Kuta nin 70% manpower(less) na tambay, na ga-igtok sana kada sabado,simba buda weekdays.24/7 na sugaran.Ma-ugma, maribok na kalye.
Ini ang kina-gihasnan kong eksena sa madulom na kolor nin eleksyon...
Sa kanto igwang gapulong-pulong na disi-ochong tambay, na halos magka-kambal na kung ka kalag-kalagon, sa pararehong kolor nin bado compliments of kagawad panit, na biyong minahunat ang imprintang ngalan sa butog nin mga (mala quatro buran kabados na) tindos.
Piga tubis ang kabanggihon sa pag-baribhi nin tuturnan ,maogmang gahalambugan sa istoryang painom nin mga politiko. Nagpilit magkahurusto sa limang sinurugpon na bangko para paributan ang una por dos metros na lamesa, na napa tin-tihan man nin duwang gapabukod na quatro qantos, hari sa karahayang boot ni PBM Pilimon.Pulutan na pata na pinalaga pa nin kabangang aldaw sa baranggay tanod, hanggang sa natunaw pa so sarong paa, sa apat na patang donasyon man kan kandidatong si MayorBusyo.
"Grabi palan ang panghinayang ni (kandidato para kagawad) Tolits sa
sainyang pinainom sa palawig...
.....Grabi kutan-ang kaugmahan(ni tolits) ta marang sarong barangay
daa ang nag atinder ning ilinuman.... puros panaman butante!"
"Ya anong kahihinayang duman kung baga grabi nyang makukuang boto?"
Sundot na hapot ni Orlok sa minaka-istoryahing barangay kagawad na si Lapad,habang abala man nin paki wrestling nin sumsuman so lima.
Rig-ok muna nin sarong tagay si lapad sabay musurot na binuhian so sungaw nin gineb...raaaaah! dangan suminimbag sa gahalat na si Orlok nin:
"Maski sisay man na kandidato uya sa Virac talagang manghihinayang
kung ang ginastusan nyang mga butante dai maboto sainya....
ta malang sakop na baga nin San Andres ang brgy nin Palawig"
Ha!ha!ha!....Hak!hak!hak!
Biyong ga-chorus na gururuan kaso doseng gadangog.Iyo man so paka-tikwal ni Orlok sa mangko na nakang-hangan nin pata.
"oi! sayang! takma-on mo na Orlok (so pata) ta dai pang 5minutes!
Sa kaibong man nin kanto, kaibong man na grupo,iba man na partido... pero kung ano ang pigahururunan?... sa topic lang ang kada grupo ga-ka-dungan...buhay politika man ang piga diskusyunan... pansamantala munang daing tilin-uhan ta magkaibang painom ang pigahampangan.
Sa kalye nin bangkolhon, bukas pa ang gabos na tindahan. dai man nin gabakal pero tambak nin mga inang ga-urumpukan.
Kada tindahan, igwang raya/hilera nin duwang gaatubangan na bangku, na puno man nin mga nanay na ga-aratubang nin tsismis manungod sa pinirmahan nindang kandidato.
Sa prumerong tindahan taraltagan man ang pigahuron-huronan...
"Si Goma paran ang ward leader ni Meyor?!
dudang hapot ni Nang Donita sa mga ka-tapsikan nya nin riwoy na mga "daster gang" (nin bangkohlhon). Kung ngata ta "goma" ang bansag?... sa rason na gaantar pano ang mga transaksyon nya.
"Marasa man n si iming ang kinua ni PBM na ward leader?"...
Pambungad na hapot ni Nang Gimay sa ikaduwang tindahan.
"...Si Iming pang gabos na nasa manila na dai man makaboto piga lista kaan!
pati ngani tigbak na basta nakarihistro pigasurat pa kaan!
Sa ikatulong tindahan...busy(kuno) ang mga "komiks gang" nin maan sa Wakasan,Klasiks,funny komiks buda liwayway na gasarabay man nin kiling sa tinampo pag igwa nin gabasay-basay.Na kahuna mo igwang pigaharat?
Sa surungan ni May Precious, ginibo man na bingo-han na natutunong man ang karo-kago nin...
...sa "N"....? " ini na kaya so manaltag?" (pag igwang tawong gahadang-hadang) ...
"ay lintian man na si taypong paran? kahuna ko lamang bingo na!(taraltagan na!)
"Taypong, nareparo mo lamang na nagluwas na so mga ward leader na
gapulong-pulong kila kap?"
Hapot ni May Precious...
"Anong ward leader?"
simbag na hapot nin pisngak na si taypong sa hapot man ni May Precoius.
"Ang ward leader taypong, mga disipolos an nin mga gustong magtabag na kandidato...
eu an ang ga-deliver sato (sarong beses sa tulong taon) nin pang karne...
pambakal nin bagas...pambakal nin arinola...pang pa-pustiso... pang tikrad...
pamasahe pa-manila... pang pakulot... Pang pa check-up... etc..."
"Ah....arog paran an kaiyan?!"Simbag nin pisngak.
Sa rinas nin kabanggihon daing piga tamaan nin poypoy sa bangkohlhon...Dai naubusan nin tsismis ang daster gang.Palalay ang buyong nin mga stainless group.Full hauz man ang komiks-san kina Liwayway. Gabos na surok na-atugan/naukuparan sa bingohan ni May Precious. Gabos na tawo sa bangkohlhon alerto. Aban-aban sana ang maan sa ga basay-basay na tawo sa tinampo.... kan biglang napatunong ang gabos...Sa nag-abot na...
...hababang lalaki, butog ang tindos na maniwang, moreno ang kulay sabi nin agom, limang pidaso na sana nin tingo ang tada para maging plos gum, naka puting t-shirt na igwang tatak ALASKA, naka short nin maong na pilit pigabaton ta dai ng (gasagang na) lubot, hambugon ang lakaw kasabay nin palak-palak kan sainyang paboritong alpombra.... si Richard!... este si Goma!!... na piga sundan man ni Iming...
"TARALTAGAN NA!"
kaurugmahan na dung-aw sa kalye, hanggang sa nagka-waratilak na so mga fans...este mga taga bangkohlhon...
Lapad: "Adyan na daa so ki Kong?"...
Orlok: "Ya so ki Gobs?"...
Lapad: "Lain pa man ito...
Nang Gimay: "Ya so ki Miyor?...
Nang Donita: "Aduman na daa ki Goma... hagadon nyo na ta kung umantar pa.
Naka stapler na daa so mga kagawad. pati so listahan nin bobotuhan."
May Precious: "So ki agom itao mo na sako ta ako na ang mapirma ! "
Iming: "Dai man nakalista so pangalan kan agom mo?"
May Precious:"Ayut man na (ga gomod-gomod sa kauyaman), ta dai man naka-lista?
dai ito maboto! bagay daing marisibi!"... "Agad kung mga tigbak na...
nanginutan pati sa listahan mo!
Ini ang eksenang nag-muklat sako sa kalye nin bangkolon.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
kamu-mundo na kagugulo nin mga taga bangkohlhon na nama manipula na nin kuarta... Nama-manipula na nin mga "Super (kandi) Datong"
kung satuyang a-atid atidon...bako kontrolado ni Super Datong ang buhay ni Lapad,Orlok,Nang Gimay,Nang Donita,May Precious,Iming,Goma,etc....
... Pero igwang kapangyarihan si Super Datong para dae pag pasakitan ang buhay nin mga taga bangkolhon!
Mag-aser na daw sa maabot na taraltagan ang Power ni Super Datong??
TahLhahLhtagan 2010
"TahLhahLhtagan" 2010 tabi'.
your fan,
Burabud.
Sa Banggi Bago Mag Borotohan
Kumpleto at classiko ang pagkalarawan ng pusakan nin imo bago mageleksyon na talaga ng sarong aktibidad na inaasahan na ng mga tawo maski sara. Hilak buhay nin mga ga tius sarong banggi sana parang daculang grasya ang pusak na imo kaya utang na boot man seyempre sabi ngani " no vote kung daing put" kaya boto katumbas ng kuwarta. Taypong pero ano ang katumbas nito sa buhay ng mga tawo?
Pagtios
Pagtios ang katumbas ilaya...
"hanggat kwarta pa ang ga mani-obra para manggana...Sayuma pa ang piga duhor ka'an sa gatagbong (pigahangad tang) pag-asa."
[ "Dai man-ipot nganing dai pag duhayan!"...taypongard ]