Catanduanes Forum

I'm pulling this up to add Christmas color to the site. This was originally posted 2008-12-25 16:49:49 +0000. Merry Christmas to all CF Members. Rest assured i'm still very much around, thoug i'm too busy with my preparation for my up-coming training in Virac come January or February.

Dave

KAGHARONG

Pagkagharong sa noche Buena : Magpoon sa sarong puerta costado nin simbahan saca may sarong cabayo o corobayo na may siya asin may nasasabit na ginibong salop salop. Bandillo : An hukom na si quirimio na gobernador ta digdiho nagpapapbando saindo can orden ni cesar augusto. Tara an pagboot ngonian nin emperador na mahal magpapadron an cagabsan sa bala nindang banwaan. Tanganing mabilang daa an mga nasasacpan nia mga tawo na naconquista can saiyang mga tropa. An dai magtubod caiyan na igua nin cayamanan an multa niang cacamtan anom na carnerong buhay. Tara con pobre nanggayod an dai caiyan magcuyog an aabton niang silot hahampacon siang gapos. Sucat nindong otbon tolos inihong rectong pagboot nin emperador na bantog saindang mga judios.

Sa patio can simbahan an canigoan alagad mahihiro man sa ibang lugar. Jose: Esposa cong cagurangnan Mariang iguinagalang dacula an casaquitan na nag-abot saco ngonian. May badong bagong nagdatong pagboot nin emperador na an gabos magpapadron matao nin buhis layon. Pinapagpuli pa naman quitang mga nasasacpan sa sadiri tang banwaan ta duman an pag-asentar. Tara huling guican quita qui david na decendencia sa belen mapuli quita sa pagsunod na talaga. Cutana mahihimo man na aco sanang paduman condi dai co babayaan an saimong camugtacan. Dai ta ca iwawalat ni ica macapaggayac ta harani nang mamundag an saimong nasa tulac. Iyan quinasasacit co camugtacan tang iniho pirit mag-ootob aco sa caalamgam con pano. Con ica sacong bayaan ano matitios mo dao? Labi pa con ica abtan na can omboy mamundagan. Con iiba ta ca naman caining harayong paglacao anong magiginibo co dao con dian mamundagan? Oh Dios na Cagurangnan co hilinga can mga mata mo caming mga oripon mo na tabangan can gracia mo. VIRGEN : Esposong iginagalang saimo nganing iarang sa dios na macacamhan ining sacong capiotan. Esposo hari casaquit halea an pagcahadit ta an Dios na mabagsic magtatabang satong pirit. Quita nia eerokan dian sa satong paglacao nganing matios tang anas an gabos na casaquitan. Igo lamang na magcoyog quita caini pinagboot ta dai sucat marorop an Dios na paraog. Caya con boot mo baga sa paggarac mag-andam na manta iyo an talaga nin Dios cagurangnan ta. JOSE : Manta ngonian naandam an boot mo sa paglacao sacong pinasasalamatan ang saimong caimbodan. Tabangan ica nin dios pacosogon an saimong boot saimo logod matios pagal, init asin lipot. An gabos na casaquitan na satong pag-aagihan dian sa satong paglacao satong pagtiosan lamang. Macadatong quita lamang sa belen na satong lugar dacul quitang pinsan duman na satuyang masasactan. Caya ngani paghimos na ngonian pagsaray-saray na can satuyang madadara gnaning gumayac na quita. Ining satong payag payag satong ipaquiquiwalat caining satong canatad sagcod quita umuli liwat. Aco ngona mahanap pa manunubli nin jumenta nganing may malunadan ca sagcod satong daro-dara.

Digdi maritira ngona si San Jose na matatada si Santa Maria asin matindog dagos mataram : Sacuya nang sasarayon gabos ming daro-darahon sagcod caining bacol-bacol lalagan can samong balon. Oya man ining tinapay asin ining sirang alang may binadi may hiniram mga bungang cahoy pa man. Saco man papatoson na ining mga mantillena na sacong natatalaga sa omboy con mamundag na. JOSE : oya na oh esposa co ining sarong jumentillo na sucat malunadan mo asin caiyan cestillo. Con nacapanghimos ca na vamos malacao na quita sa pagngaran nin Dios ama na caggibo nin gabos na. Maluhod si Maria qui Jose asin mataram. Virgen: Salamat nin daing bilang can saimong pangataman ica man logod pagbalsan caining omboy na mahal. Condi esposo cong mahal antes na quita lumacao aco mo na simong tawan can bendicion mong mabansay. JOSE : Dai sucat esposa co magbendicion aco saimo aco an iyong tawan mo sa pagca oripon mo aco. VIRGEN : Dai mangyayari iyan esposo cong cagurangnan ica nanggad canigoan na aco mo bendicionan. JOSE : oya magcocoyog aco mabendicion sa saimo minsan alang-alang aco tai ca ina nin verbo (maluhod man) esposang cagurangnan co ina nin divino verbo patawad icamit mo aco sa niniong nasa tulac mo. Linalaom co sa saiya an saiyang mga gracia asin pagsorog mo pa sa oripon mong talaga. Ining mahal na bendicion nin Trinidad satong poon iyon sacong linalaom sa satuya mag-aampon. (Matindog an dua ) Gnonian quita na malacao ica na ngani sumacay caining oyang naaandam na saimong lulunadan. VIRGEN : Aco sana magcocoyog sa balang simong pagboot. (Digdi malunad na si Maria sagcod an mga corocarga sa cabayo na pagbobotongon ni San Jose, dagos malacao sa patio na malibot sa harong-harong na natataraltag dian ta magcacagharong asin sa pagpoon nin paglakaw magtotogtog an musica nin marcha punibre alagad bago lumacao madicho ngona si Jose : esposang iguinagalang ica logod pag-erokan nin Dios na macacamhan sa pagtios capagalan. Ining tiempong malipoton cabanguihan madiclomon tig-oran ning panahon halawig pang lalacawon. Harayong dudumanan ta labing duang polong ligua tibaad madara tan a may limang aldao. Awot pang pacosogon boot mo pacarigon nin Dios na satong poon sagcod quitang macadatong. Con ica na masaquitan na manganaan nin pagal maquihapit quita dian nin sucat pahingaloan. (Malacao nin loway-loway matugtog an musica nin marcha punibre sagcod na macarani sa harong- harong na pirinto an bintana asin maontoc con harani na asin mataram si Santa Maria : Esposo cong cagurangnan igua acong natatanao dian s ero-enotan na sarong harong sa dalan. Con mamarhayon mo baga maqui sacat ngona quita maqui pahingalo ngona ta an banggi hararom na. JOSE : oho iyo an marhay caya dagos quitang lacao. Paso y musica punibre asin an pagtangod sa harong na iguang cataid na corocamalig na dating lanob asin mangag-aapod, macanta nin malubay asin mapongao.

ENOT NA HARONG – JOSE Y MARIA: Oh cagharong oy cagharong cami saimong lilingyon maheracan na pasacton asin papahingaloon. Simbag : Sa irisay camo dian na nagrereboc sa dalan din indo naaraman tororog an catawohan. Dali pangaghali camo dai magreboc digdiho ta mapoporisao nindo ining mga visita co. JOSE Y MARIA : Patawara mga tugang caining pag apod mi ngonian huling kami nabanggihan na matangaan caining dalan. Con sucat sa saindong boot cami ngona maqui sampot condi ano nood matolos mahali cami madagos. Samong palilihison lamang ining banging cadicloman macuri pang caliliptan caya cami caheracan. Simbag : Dai camo digding lugar na sucat na pahingaloan ta dacul digding mayaman sa saindo alang alang. Lacao con may gusto camo dian corocabacho iyong pahingaloan nindo ta igo man saindo. JOSE Y MARIA : Con siring paaram cami tawan nin marhay na banggi. (Masirong sa corocamalig asin malusad ngona si Santa Maria dangan maolay-olay saca si San Jose (madicho). JOSE: Satong pagtiosan lamang ining mga caduchaan manta iyo an cabotang nin Dios poon tang mahal. MARIA : Ay herac macaheherac can mga tawong lagalag na di sato mapasacat huli caining satong mugtac. Iyo na ining quinaban na dai pang caliwanagan daing boot na mahusay an maraot minamarhay. An vanidad caining mundo ang magyayari sa tawo iyo lamang estimado an mayaman maginoo. Awot pa ining mesias na nasa sacuyang tulac iyong magpaliwanag can mga isip na cablas. Sinda logod caheracan macamidbid nin mahusay ngani sindang maquinabang can pagtubos sa quinaban. Oh omboy na nasa tulac co mahal na Divino Verbo patawara an tawo na dai mapasacat saimo. JOSE : Esposa kong cagurangnan satong pagpasalamatan ta quita nacacadamay can sa Verbong caduchaan. Quitang enot na dicipulo can mesias sa tulac mo nagpadigding mag maestro sa gabos na mga tawo. Siya iyong magtotocdo magpapatanos can bico matanom sa satong puso can cabanalan na bio. Nagpadigdi siya sa daga sa pagpadara satuya nin mga pagpakumbaba pagtios pagkadukha. Caya mantang iyo iyan an paraog niyang mahal dagos quitang lacao ta lagaag na an aldaw. MARIA : oya acong naaandam sa mga pagtios lamang. Masangcay sa cabayo asin madagos can paglacao tara ang dangadang mga caharong-harongan maontoc ngona asin mataram ngona si Jose : Esposa Virgen Maria ngonian magdatong na quita sa lugar na quinicanan ta sa belen caining Judea. Iyon satong natatanao na mga kaharongan daing iba iyo iyan an satong padudumanan. Caya dagos san kita ta an aldao masolnop na orog pang limang aldao na inihong pangaglacao ta. Dian cong dumatong na quita macapapahingalo ca na caiyan pagal mong labi na orog pa ta bados ica. MARIA : oho iyo an marhay humari quitang lacao.

(Madagos nin paglacao dangan pagtangod sa ica duang harong maontoc asin macanta nin malumbay si Maria asin si Jose. JOSE Y MARIA : Oh cagharong na mapalad tawan nin marhay na horas cami naquiquimaherac pasacton nindo con sucat. SIMBAG : Siisay camong tawo dian na nag-aapod sa dalan di camo magriboc dian ta cami napoporisao. JOSE Y MARIA : cami pobreng nabanggihan harayo an hinalean con sucat na maherac pasacton con iguang lugar. CAGHARONG : sa enotan dagos camo ta pano na digding tawo caya maghali na camo ta daing lugar digdiho. JOSE Y MARIA : con siring cami paaram dios saindo magbantay patawada cami lamang can nabuyo ming pag-arang.

(Madagos nin paglacao loway loway dangan pagtangod sa ica tolong harong maontoc asin macanta)

JOSE Y MARIA : Oh cagharong na paladin cami ngani kaherakan cadiquit na horas lamang na kami mahingaloan. Con sucat na pasacton na cami pahingaloon ta an banggi madiclomon an horas pa malipoton. CAGHARONG : Patawad Oh mga tugang digdi dai mayong lugar pano na ining samong bidang dai camong mamumugtacan. JOSE Y MARIA : Con siring oh mga tugang cami saindo paaram tawad an hagad mi lamang Dios sa saindo magbantay.

(Madagos paglacao asin pagtangod sa icaapat na harong-harong maontoc asin macanta)

JOSE Y MARIA : Oh samuyang mga tugang tawan nin banging mabansay con sucat na maheracan cami pahingaloan dian. CAGHARONG : Mga siisay baga camo na nagrereboc digdiho ano dai aram nindo natotorog na an tawo. JOSE Y MARIA : cami saindong parientes manga hali sa Nazareth napadigdi mapaguhit asin matao nin buhis. Cundi cami nabanggihan pag-abot caining banwaan caya con maheheracan na pasacton pa digdiho ta dacul na digding tawo mga mahal pa saindo. MARIA(solo) : Ay con maheheracan baga ta cami napapagal na asin baga mamundag na an sakuyang dinadara. Icalima ining aldao caining samuyang paglacao caya samong mga pinsan lilingya nin pagcaugay. CAGHARONG : Anong ugay anong bados paghali na camo tolos siisay saindong cagboot na maglacao camong bados. “Hechura can madagos baya digdi bados palan sayomahi ngani” Dai! Dai na nin lugar minsan camo mga pinsan paghali na camo dian camo digdi alang-alang. Dacul na digdi nin tawo mayayaman pa saindo caya paghali na camo ta mapoporisao nindo. JOSE Y MARIA : con siring cami paaram o samuyang mga pinsan cami patawaron lamang can nabuyo ming pag-arang. JOSE (madicho) : Herac man macaherac-herac caining samong pagcamugtac minsan siisay dai sucat mamoot satong pasacat. Oh maboot na Maria Virgen na orog caogma sato sanang pagtiosa pagboot nin Dios ama. Dagos quita sa enotan sa pagsoqui caining dalan tibaad an harong dian iyo an pigpapadronan. Sa di na quita mabalik dagos quitang mapaguhit asin matao nin buhis sa pagcuyog tang pirit.

(Madagos nin paglacao asin ang pagtangod sa icalimang harong-harong maontoc asin macanta)

JOSE Y MARIA : Mga tawong maginoo pag-erokan logod camo an gracia mapasaindo nin Dios hadeng supremo. CAGHARONG : Siisay camong tawo dian na nag-aapod sa dalan caining bangging alang-alang ano bagang catuyohan. JOSE Y MARIA : cami hali sa Nazareth napadigdi mapaguhit asin matao nin buhis caya cami minahapit. Huling cami nabanggihan asin daing masasactan sagcod caining horas ngonian caya nagca alang-alang. Gabos na calzadas anas nalilibot mi na dai caming nacocoa harong na masactan baga. Caya con maheheracan caining samong pagpresentas na icaguhit na lamang ang samuyang mga ngaran gnaning con icaguhit na ang buhis icaintrega cami macapadagos na na din a magbalic baga. MARIA (solo) orog pang mamumundag na an omboy kong dinadara caya cami patawara caining samong pag-apura. CAGHARONG : Siisay an saindong ngaran siisay saindong guinicanan ta iyong kinakaipuhan na ibugtac sa listahan. JOSE Y MARIA : gnaran Maria Y Josef na manga guican qui David cundi cami nagagdaquit nin pag-eroc sa Nazareth: tara huling tubo digdi sa belen si guinicanan mi caya ngani uya cami na minapapadron digdi. CAGHARONG : Mantang iquinasurat na mga ngaran nindong dua sagcod caiyan decendencia camo macacalacao na. JOSE Y MARIA : Con siring paaram cami tawan nin marhay na banggi.

(Madagos nin paglacao asin ang pagtangod sa ica anom na harong-harong maontoc asin macanta)

JOSE Y MARIA : Oh cagharong oy cagharong cami saindong pasacton caining bangging madiclomon macuri pang ooranon. CAGHARONG : Siisay camo dian na nagrereboc sa dalan pangaghali camo dian ta cami napoporisao. JOSE Y MARIA : cami pobreng nabanggihan harayo an hinalean naghahanap nin masactan tibaad con maheracan. CAGHARONG : maheheracan na ano? Anong samuya saindo lacao paghali na camo dai magriboc digdiho. JOSE Y MARIA : con siring cami paaram Dios sa saindo magbantay cami patawaron lamang can nabuyo ming pagpucao. JOSE : Esposa Virgen Maria ano dao ining talaga na pinag-aagihan ta cahaditan co labi na. May labing limang polo harong na dinoloc niato dai lamang minsan saro maheherac pasacat sato. Iyon piggigiromdom co omboy na sa tulac mo asin an capagalan mo iyong iquinahohorasa co. Ining banggi hararom na caharongan naubos na dai quitang nacocoa na mapahingaloan ta. Sa luba co misterio ini sa satuya mangyayari ta ni saro lamang dai na pasasacat sato digdi. Sacong naguiguiromdoman na sa luwas caining banwaan iguang sarong cueba duman sirongan nin cahayupan. Con mamarhayon mo baga na duman magpadagos gnaning mahingaloan ka capagalan mong labi na. MARIA : esposo halea sa boot an cahaditan mong sayod can dai mo pagcaabot can mabansay mong pagmawot. An casaquitan cong labat iyo tang ipasalamat sa omboy na maliwanag na uya sacong tulac. Iyon lugar na tinodan mo iyong orog na mawot co huli ta iyo man an tuyo caining Divino Verbo. Nagpadigdi sa quinaban sa pagtios caduchaan boot niyang mamundagan macaduruduchang lugar. Caya vamos dagos quita sa pinagsasabi mong cueba manta iyo an talaga na mamundagan niya. Minsan baga daing angay sa saiyang camahalan satuyang pagsondon lamang ta iyo niyang cabotan. JOSE : salamat sacong esposa mahal na Virgen Maria tai ca natatalaga sa mga pagtios sana. Ngonian man natalastas co sa mga ipinahayag mo ining daculang misterio sa pagcamundag can Verbo. An bilog na calangitan asin bilog na quinaban magngangalas mag-ooman can saiyang caduchaan. Igo man quitang magcuyog caining saiyang paraog caya quita magpadagos gnaning maotob tang sayod

(madagos ning paglacao sagcod na lumaog sa simbahan asin pangag-abot sa altar mangagluhod mientras na an mga tiple asin an cantors o mga pastores y mga pastoras con igua mangagcacanta nin sarong villancico dangan pagcatapos maburuhatan na asin mangagretirong magpahingalo ta mabagting nin pagmartines asin misa sa noche Buena.

Catapusan..