Ang pagmama

bahi's picture

Ang Pagmama

Ang pagmama sadong okasyon na minapono sa pag preparer ning mamon, apog boda bunga. Enot ngona ang pagpoti ning mamon, pagsakat ning bunga boda ang murhi pagbakar ning apog. Ang siram daa pag first class gabos ang nakuha mo. Pero ang pinakamasiram da talaga sa pagmama boko man na sa pagsupa kundi sa pagluda. Ta pakatapos mo magmama maturon ka ning dwaging liwoy. Iso da yun yo nakahingaw. Pag huray mo dang inogom mas mapula ang luwas. Mas mapula mas maisog daa. Maanong magpurula man ang tingo ning para mama basta sa kila maing masiram pa sa pagmama. Mas matagar da ngani ang tingo nila sa tot decay.

Ikan da sadong lugar na gabos bata, gurang, soltero, daraga puro da para mama. Ninyo piyesta da sa kila may pantorominahan. Siyempre imbitado mga opisyal ning munisipyo. Gadoot pa da sana yo dagom sa plaka baga da nagkuruyas na manok na pag butsani syapol diretso! Ona ta puro da ngani para mama, tunay da yo ruludaan. Tururawis da talaga. Pagparibod da nyo taga munisipyo puro na da digta yo bado. Nagka promisa da yo mayor ning 1 year supply ning apog makahari lang. Onang mai man nila kaipuhan ang ibang proyekto ning gobyerno ta puro ngani kuntentado sa pagtinaman ning sugbo boda abaca. Ang exercise nila hagot kaya harayo sa sakit. Mai sa kilang ga gulo o ga pwersa maghagad ning tax. Bayanihan ang style sa kila kaya anuman na ginibo nila ga asenso.

Ikan man da grupo ning para bitana o para baling. Puro man da para mama. Gangalas da yo ibang grupo kung tayun ta mai pa da sana nahuray oy! Inanong kasasandigan da yo nakuha. Halos mabuta da yo kasko. Minsan may pina iba silang spy. Pinilit ngona nilang mag mama. Oy kasinemple man lang paran kung tayun ta pirmeng pagutid. Imbes paran na magbatir ning dahon ning lubi, luda sanang luda, mama sanang mama kaya nagkahiringaw da yo sandig. Baga da mga lotos na nagbararinghaw kaya baga da sila namonpon ning buskay. Pag paribod da nyo spy, hiningunay kung tayun ta baga da ga sayasay. Yo buwa nalibong da sya kapo ponpon ning isda. Onang doon yun sa maing ponok nyang pagmama. Kaya paran nauso ninyon yo sabing hiningaw na sandig. Inarog sa New York nyo sikat na Vietnamese na para luto. Huray ng piga spyan ning CIA kung ano ang sikreto ta gangalas sila ta grabeng amerkano ang naloloko sa pagkaon sa restaurant nyo Vietnamese. Mai nila aram si tang memong ga export ning hiningaw na sandig, lapu-lapu, yellow fin, malasugui, malaguno, kanoos, atulay, surahan. Mai da ngani mahuray sabi ni tang memong paga istorya paga paribod nya, madari na dang makakuha ning visa boda green card pag para mama ka.

Ikan man sadong para mama na naki tapos sa Libod. Onang pirilahan ta grabe talaga yo parpakitapos ta ang balita dawha dang karbaw yo binono. Nyo madari na sya sa tangdangan, mai nya napuguran na magmama. Humba da, kaldereta, morcon, imbutido, adobado, estopado. Puerte da talaga! Onang minaka mamai. Bising bising yo para pasa ning tangdan, sabi ki iboy “Bembol tapusa daw ngona yan pagmama mo! Sabi ni iboy “ Iso ta mas masiram to! Sinimbag da ning para tangdan “Ona kung mas masiram yan paribod na! Naunga da si iboy, ugsak da yo boses “Ona iso maparibod na ko, saimo na lang ako makitapos! Natakot da yo para tangdan. Sabi ki Iboy “ Jack binembol mari daw! Pwede mo man bagang I plastic toyan, kaunon mo pakatapos mo mag mama.

Pero ang pinaka masiram da talagang lugar para magmama sa gilid ning dagat. Pamahawan mo preskong adobong kanoos boda kusidong atulay pagkatapos mamama ka na pangodto inihaw na yellow fin boda inihaw na surahan. Mama naman pagkatapos. Dwaging hiro hiro sa bukid tapos gin boda pritong dugang na kanoos. Pag gabi maski anong luto ning malasugui, durado, boda malaguno. Tapos mangbabanwit, bintor, kapandra. Habang ga hurat hurat nyo subad sa buya. Daog mo ninto yo ga sweldo ning alanganin na cannot afford mag malasugui ta a two hundred fifty ang kilo. Pwede kang maging don juan maski ahin kang lugar sa pandan kung boko kang burad boda maing nakihagad ning pwersa saimo.

Bahi is working at a non government organization voluntary assigned in Africa.

Guide for reading

Word Meaning

Memong hambog, hagros, hagrob
Iboy jack be nimble jack be quick. Pagot na
paralamay boda parpakitapos
Pagulpi pwede man maging paludog Ex. Ano nang dara
mo yun kahapon iboy. Siin ka namiyesta? Iboy –
Dyan lang tapos baga ki nipas. Ha?! mai ka na
nahelak dun sa pig daanan. Hamak na yun
estimate ko singko kilos yun ha. Iboy “ Singko kilos
na kanos! Mai ngani ga sadong kilo.

Chewing Tobacco as an Art

junsoriao

This is a great article about a great past time.

I can still recall those times when my father indulged his friends by inviting them over to the house
to either quaff ginebra or spend the day chewing tobacco with all those ingredients of beetle nut and
the buyo leaf.

Lively conversations and great friendships arose from a gathering of men where everybody share the
folksiness of chewing tobacco.

I was in Davao back in the late 70s when Bacnotan Cement Industries sent me to install and manage
the plant's budgetary control system. On a typical day, I took the bus to work. The vehicle was always full witn farmers, Moslem chiefs, and people from all walks of life. Seated beside me was a local tribal chieftain
armed with a spear and his kampilan. He was friendly and easy-going and went about chewing tobacco
through out the trip. The problem was his mouth dripped with the red juice, which annoyed the passengers in front of him.

The time came when he was about to unload a mouthful; it would be unwise to just spit it out on the
floor. The chief asked permission if he could sit by the window to take care of his personal business to which I graciously acquiesced to. Without any warning, he spilt against the wind, leaving everybody tainted with his bloody leftovers.

No one said a word. The bus kept on plugging along to its destination. The chief finally signalled the
driver to stop and he alit. I could not report to work with my soiled clothing. The day was lost for all intents and purposes. In a nearby corner, I saw a group of young men drinking to their hearts' content. And lo and
behold, the Moslem chief was amongst them. He waived at me and joined them. With all the laughter he could muster, the chief was telling everybody what happened inside the bus; it was a great experience, having known someone who basically spat on our faces and lived to tell about it.

junsoriao

tribal leaders, and students